Samenvatting contra-indicaties

Contra-indicaties?

Er bestaan absolute en relatieve contra-indicaties voor wel/niet duiken. Dit betekent het volgende:

Bij een absolute contra-indicatie mag beslist niet worden gedoken.
Bij een relatieve contra-indicatie moeten vooraf de risico’s zorgvuldig worden gewogen door een (duiker)arts.

LET OP: Deze lijst is niet onuitputtend of 100% volledig. Hier kunnen dus geen rechten aan worden ontleend.

Pulmonaal (longen)

o.a. Longfunctie, COPD/emfyseem

Absolute contra-indicatie: Longfunctie FEV1 <75%, FVC <75%, FVC/FEV1-ratio <75% (ook bekend als Tiffeneau-index).
Absolute contra-indicatie: COPD (altijd verbod: airtrapping mogelijk/longweefsel ruptuur).
Absolute contra-indicatie: Emfyseem, verbod (verminderde compliance/airtrapping).
Absolute contra-indicatie: Griep, 3 weken niet duiken (risico op ritmestoornissen).
Absolute contra-indicatie: Spontane pneumothorax.

Relatieve contra-indicaties: Traumatische pneumothorax.
Relatieve contra-indicaties: Longembolie.

Indien je een van de bovenstaande zaken op jouw van toepassing is en je wilt toch proberen “fit to dive” worden verklaard? Dan is het advies om contact op te nemen met je eigen (huis)arts of medisch specialist. Of via Mijnduikerarts.nl een duikerarts met de juiste expertise/specialiste te zoeken voor een advies/PDO.

Astma

Relatieve contra-indicaties: Allergisch astma (dus geen uitlokking door inspanning/koude/angst/droge lucht).
Relatieve contra-indicaties: >1 jaar stabiel.
Relatieve contra-indicaties: Volledig reversibele obstructie.
Relatieve contra-indicaties: Geen bronchiale hyperreactiviteit.

Absolute contra-indicatie: Bronchiale hyperreactiviteit.
Absolute contra-indicatie: Blijvende obstructie.
Absolute contra-indicatie: <1 jaar stabiel.

Cardiaal (hart)

Relatieve contra-indicaties: Hartinfarct >1 jaar oud, nu geen ischemie en goede LVF.
Relatieve contra-indicaties: Pacemaker waarbij de duiker NIET afhankelijk hiervan is. Ook afhankelijk van pacemaker type. Sommige pacemakers zijn getest onder druk andere niet.
Relatieve contra-indicaties: Hypertensie (>140/90 mmHg; stabiel) en geen orgaanschade.
Relatieve contra-indicatie: Atriumfibrilleren (vanwege orale anticoagulantia).

Absolute contra-indicatie: <1 jaar na infarct/Dotterprocedure.
Absolute contra indicatie: CABG (Coronary Artery Bypass Grafting).
Absolute contra-indicatie: Angina pectoris/aantoonbare ischemie.
Absolute contra-indicatie: Bloeddruk >180/110 mmHg (stijgt nog onderwater).
Absolute contra-indicatie: Stabiele hypertensie met orgaanschade.
Absolute contra-indicatie: Hartfalen, verminderde LVF, EF <40%
Absolute contra-indicatie: Congenitale hartafwijkingen met correctie op kinderleeftijd.
Absolute contra-indicatie: SVT als inspanning/koude het uitlokt of als er veel klachten bestaan.
Absolute contra-indicatie: WPW-syndroom (syndroom van Wolff-Parkinson-White).
Absolute contra-indicatie: Neiging tot syncope/duizeligheid. Absolute contra-indicatie: Pacemaker waarde de duiker WEL afhankelijk hiervan is. Tevens afhankelijk van pacemaker type. Sommige pacemakers zijn getest onder druk andere niet.

Indien je een van bovenstaande op jouw van toepassing is en je wilt toch proberen “fit to dive” worden verklaard? Dan is het advies om contact op te nemen met je eigen (huis)arts of medisch specialist. Of via Mijnduikerarts.nl een duikerarts met de juiste expertise/specialiste te zoeken voor een advies/PDO.

NB: DivingDoc kan geen hartfilmpjes (ECG’s) en echo’s van het hart maken (TTE, echo-cor), hiervoor dien je een afspraak te maken (via je (huis)arts) met een cardioloog. Sommige huisartsen kunnen wel ECG’s maken, maar niet allemaal. Heb je een pacemaker? Ga dan na bij je eigen cardioloog of de pacemaker onder hyperbare omstandigheden nog goed functioneert (afhankelijk van het type). Bij sommige pacemakers treedt er onder druk vervorming op van onderdelen van de pacemaker, waardoor deze mogelijk niet meer goed functioneert.

COVID-19

Asymptomatische COVID-19; ten minste één (1) maand niet duiken. Symptomatische COVID-19; ten minste één (1) maand niet duiken. Ziekenhuisopname COVID-19; ten minste drie (3) maanden niet duiken.

Diabetes Mellitus type 2

Relatieve contra-indicaties: NIDDM: Non-Insuline-Dependent Diabetes Mellitus (Niet insulineafhankelijke diabetes mellitus).
Ouderdomssuiker.

Relatieve contra-indicaties: Stabiel, geen neiging tot hypo, goed ziekte-inzicht, goed HbA1c, geen orgaanschade.

Absolute contra-indicatie: IDDM (Insuline-Dependent Diabetes Mellitus). Insuline-afhankelijke suikerziekte (= diabetes mellitus type 1), insuline is in principe verbod, toestaan is uitzonderlijk.

Absolute contra-indicatie: Beroepsduiker.

Indien je een van de bovenstaande zaken op jouw van toepassing is en je wilt toch proberen “fit to dive” worden verklaard? Dan is het advies om contact op te nemen met je eigen (huis)arts of medisch specialist. Of via Mijnduikerarts.nl een duikerarts met de juiste expertise/specialiste te zoeken voor een advies/PDO.

Epilepsie

Relatieve contra-indicaties: Sinds 5 jaar aanvals- en medicatie vrij.
Relatieve contra-indicaties: > 3 maanden geleden een epilepsieaanval met een duidelijke en vermijdbare oorzaak.

Absolute contra-indicatie: < 3 maanden geleden een epilepsie aanval zonder een duidelijke en vermijdbare oorzaak.

Intoxicaties: Roken, alcohol, drugs

Roken (incl. de e-sigaret, vapen)

Eigenlijk moet je sowieso stoppen met roken omdat dit het risico verhoogd op allerlei vormen van kanker en nog andere ernstige ziekten waaronder: longaandoeningen (astma, COPD zijn het bekendst) en hart- en vaatziekten (hartinfarcten, aneurysma’s). Als je deze ziekten hebt of krijgt betekent dat vaak dat je niet (meer) mag duiken, dat zou toch jammer zijn. Als duiker is het belangrijk dat je in goede fysieke conditie bent, ook je longen, roken draagt daar niet aan bij.

Rokers onder de 50 jaar moeten in principe jaarlijks een Preventief Duikmedisch Onderzoek (PDO) met spirometrie ondergaan in plaats van een PDO elke drie jaar. Bij veel “packyears” kan een CT- thorax (via een longarts) worden overwogen om bullae en blebs uit te sluiten.

Bij rokers boven de 50 is naast een jaarlijkse spirometrie een CT-thorax geadviseerd (hiervoor moet je eigen (huis)arts je in principe verwijzen naar een longarts). Vind je dit allemaal een gedoe? Stop dan gewoon met roken. Goed voor je gezondheid en je portemonnee.

Meer informatie over hoe ongezond roken is vind je o.a. op de website van het RIVM en de website Rokeninfo.nl van het Trimbos Instituut.

Stoppen met roken? Op de website Ikstopnu.nl vind je hierover meer informatie. Daarnaast kan je een afspraak met je eigen (huis)arts voor advies en begeleiding.

Alcohol

“Gezond alcoholgebruik” bestaat eigenlijk niet. Het advies van de Gezondheidsraad is maximaal 1 alcoholische consumptie per dag. Wat alcohol in combinatie met duiken betreft? Geen alcohol voorafgaand of tussen het duiken door. Je koelt er o.a. sneller door af, hebt een hogere kans op decompressieziekte, droogt sneller uit en je waarnemings- en beoordelingsvermogen neemt af. Je brengt jezelf en je buddy onnodig in gevaar. Niet doen dus.

Wil je meer weten over wat alcohol met je doet? Of wil je graag stoppen met alcohol drinken? Ga dan naar Thuisarts.nl voor meer informatie en tips. Ook op de website Alcoholinfo.nl van het Trimbos instituut vind je meer informatie.

Drugs

Drugs (inclusief lachgas en wiet) moet je eigenlijk sowieso niet doen. Wat duiken betreft, hiervoor geldt eigenlijk hetzelfde als voor alcohol. Geen drugs voorafgaand of tussen het duiken door. Hierdoor neemt waarnemings- en beoordelingsvermogen neemt af. Je brengt jezelf en je buddy onnodig in gevaar. Niet doen dus.

Wil je meer informatie over verschillende drugs en hoe je kan stoppen? Ga dan naar de website Drugsinfo.nl van het Trimbos Instituut.

KNO (keel, neus, oor)

Relatieve contra-indicaties: Tympanosclerose

Absolute contra-indicatie: <2 maanden na trommelvliesperforatie. Absolute contra-indicatie: Het hebben van trommelvliesbuisjes. Absolute contra-indicatie: Het hebben van een stapedectomie. Absolute contra-indicatie: Mensen met een cheilognathopalatoschisis (hazenlip). Zelfs na operatie hebben zij een minder goede werkende buis van Eustachius en ook een verhoogd risico op cholesteatoom. Absolute contra-indicatie: Het hebben van de ziekte van Menière (dit is een ziekte van het gehoor- en evenwichtsorgaan waarvoor er ineens draaiduizeligheid en misselijkheid kan ontstaan)

Er mag worden gedoken na een myringoplastiek, tympanoplastiek, ketelreconstructie en na mastoïdectomieën, echter niet met koelintrekkingen, strofische trommelvliezen en na radicale mastoïdectomieën.

Relatieve contra-indicatie: Slechthorendheid: beroepsduikers worden afgekeurd indien het gehoorverlies <60-70dB is in het gebied van 3-6 kHz. Ditzelfde geldt voor eenzijdige doofheid. Voor sportduiker gelden deze absolute contra-indicaties niet, maar dien je wel voorzichtig te zijn. Want tijdens het duiken is er altijd risico op eenzijdige oorproblemen, ook voor het gezonde oor. Hierdoor kan totale gehooruitval optreden. Daarom moet de duiker en (duiker)arts overwegen of de risico’s van het verder afnemen danwel verliezen van je gehoor afwegen tegen het duikplezier.

Medicatie

Relatieve contra-indicaties: B-blokkers, met goede conditie (>200 watt), geen verdere comorbiditeit.
Relatieve contra-indicaties: Diuretica, met goede conditie (>200 watt), geen verbod, wel verhoogd risico op dehydratie en 10% inspanningscapaciteit daling.
Relatieve contra-indicaties: ACE-remmer, indien geen prikkelhoest dan geen probleem.
Relatieve contra-indicaties: Ca²⁺-antagonisten, Verapamil en Diltiazem geven te veel remming op inspanningscapaciteit = verbod, andere middelen geen probleem.
Relatieve contra-indicaties: Pulmonaal, kortwerkende B-sympathicomimetica (mag niet vlak voor het duiken, kan plotseling uitgewerkt zijn en dan rebound bronchoconstrictie).
Relatieve contra-indicaties: Pulmonaal, inhalatiecorticosteroïden (indien er geen blijvende obstructie bestaat).
Relatieve contra-indicaties: Corticosteroïden, oraal inhalatiecorticosteroïden beide toegestaan.
Relatieve contra-indicaties: Antistolling, orale anti-coagulantia.

Absolute contra-indicatie: B-blokkers, verminderde inspanningscapaciteit (<200 watt). Bij gebruik van B-blokkers heb je o.a. meer kans op: bradycardie, ritmestoornissen, perifere doorbloeding verminderd, sneller decompressieziekte, sneller astma, klaring moeilijker.
Absolute contra-indicatie: Psychofarmaca, in principe allemaal verboden.
Absolute contra-indicatie: IDDM (Insuline-Dependent Diabetes Mellitus). Insuline-afhankelijke suikerziekte (= diabetes mellitus type 1), insuline is in principe verbod, toestaan is uitzonderlijk.

Indien je een van de bovenstaande zaken op jouw van toepassing is en je wilt toch proberen “fit to dive” worden verklaard? Dan is het advies om contact op te nemen met je eigen (huis)arts of medisch specialist. Of via Mijnduikerarts.nl een duikerarts met de juiste expertise/specialiste te zoeken voor een advies/PDO.

Voor een conditietest waarbij het aantal “watt” kan worden bepaald dien je een fietstest te doen. Dit kan in centra waar sportmedisch keuringen worden verricht. Kijk hiervoor bijvoorbeeld op de website van De Sportartsengroep (regio Amsterdam).

Nefrologisch (nieren) en urologische (urinewegen)

Absolute contra-indicatie: Dialyse, arteriële/veneuze shunt = grotere kans op arteriële luchtembolie.

Relatieve contra-indicatie: Het hebben van een suprapubische, verblijfskatheter is een relatieve contra-indicatie. Er zijn creatieve manieren te vinden om met een katheter met daaraan een urinezak te duiken, maar echt handig is het niet. Daarnaast is een katheter voor de meeste mensen tijdelijk. Daarom is het verstandig om niet te duiken zolang je een katheter hebt.

Absoulute contra-indicatie: het hebben van nefrodrains/nefrostromiekatheters. Dit is een (tijdelijke) katheter in de flank om de nier(en) te ontlasten. Het hebben van zo’n drain of katheter is een tijdelijke absolute contra-indicatie. Boven water zijn deze dingen al complicatie- en infectiegevoelig, laat staan onder water.

Relatieve contra-indicatie: intermitterende zelfkatheterisatie. Het advies is om dit aseptisch steriel voorafgaand aan en direct naar afloop van het duiken te doen.

Relatieve contra-indicatie: Het hebben van een urinestoma. Dit is geen absolute contra-indicatie. Wel dienst er rekening mee worden gehouden dat met de toegenomen diurese door het duiken een stoma sneller vol is en overvulling van het stomazakje dient te worden voorkomen. Het advies is dan ook om voorafgaand aan en direct naar afloop van het duiken het stomazakje te legen/vervangen/katheriseren.

Allen geven een verhoogd risico op infectie (e.g. porte d’entrée. De porte d’entrée is de plek waar een ziekmakend micro-organisme zoals een bacterie of een virus het lichaam kan binnen dringen). Wees je hiervan bewust en houdt hier rekening mee.

Operaties

Absolute contra-indicatie: Sternotomie.
Absolute contra-indicatie: Pulmonaal, alle longoperaties vormen contra-indicatie behalve mediastinoscopie (zonder longafwijkingen).

Relatieve contra-indicaties: Buikoperatie 6-8 weken niet duiken.

Over het algemeen geldt sowieso zolang je nog hechtingen of wonden hebt het niet verstandig is om te gaan duiken. Ook daarna is deze plek nog een “zwakke plek” die tijd nodig heeft om te genezen en aansterken. Soms blijft het een “zwakke plek” en daarom wordt duiken dan afgeraden.

Rugpijn en andere problemen van het bewegingsapparaat

Relatieve contra-indicaties: Uitrusting onder water aan.
Relatieve contra-indicaties: Geen belemmering met duikuitrusting.

Relatieve contra-indicatie: Spierblessures, over het algemeen zijn deze geen contra-indicatie. Maar je moet wel nagaan of het verstandig is om op dat moment te duiken.

Relatieve contra-indicatie: Hernia Nucleus Pulposi (HNP) komt meestal lumbaal (lage rug) of cervicaal (nekregio) voor. De hierdoor veroorzaakte pijn is in principe geen belemmering voor het duiken. Maar bij toename van de HNP kan er wel neurologische uitval ontstaan, zoals een radiculair syndroom.

Absolute contra-indicatie: Acute fase van een HNP of de aanwezigheid van een radiculair syndroom. Na verbetering van de klachten en geen uitvalsverschijnselen mag je in principe weer duiken. Mocht er een operatie hebben plaatsgevonden dan mag je minimaal 6-8 weken niet duiken.

Relatieve contra-indicatie: Lumbago (lage rugpijn) is op zich geen probleem, maar klachten kunnen toenemen tijdens/na het duiken door o.a. de zware uitrusting en de duikhouding (versterkte flexie nek en lordose). Aangepaste uitrusting en/of tiladviezen kunnen helpen.

Absolute contra-indicatie: Recente fracturen (e.g. botbreuken). De meeste genezen binnen 6 weken, MAAR nadien is de consolidatie van het bot nog niet voltooid (bot moet nog sterken worden). Het is aan de hoofdbehandelaar (de medisch specialist die de fracturen behandeld/controleerd) of je nadien weer volledig kan belasten. Volledige belasting is een voorwaarde op weer te kunnen duiken.

Fracturen van de lange pijpbeenderen en wervelfracturen hebben min. 3-6 maanden nodig op te helen. Eventueel aanwezig osteosynthesemateriaal is geen probleem. Wonden dienen volledig te zijn genezen om infectie te voorkomen. Ribfracturen zijn een bijzondere categorie. Het advies is om 6 weken niet te duiken, daarna moet worden gecontroleerd of er geen traumatische pleura adhesie (verklevingen) zijn ontstaan. Hiervoor dien je via je (huis)arts een afspraak te maken bij een longarts.

Vasculair

Absolute contra-indicatie: Trombose, <3 maanden na trombose. Trombose is een bloedpropje in een van je aders, meestal in je benen.

Zeldzame ziekte

Heb je een zeldzame ziekte (of komt dit in jouw familie voor) dan is het advies om van te voren contact met DivingDoc op te nemen om na te gaan of (1) aanvullend advies dient te worden ingewonnen bij je eigen (huis)arts of medisch specialist, (2) een duikerarts met een bepaalde specialisatie/expertise beter jouw PDO kan doen of (3) dit sowieso een belemmering vormt om “fit to dive” te worden verklaard tijdens een PDO.

Zwangerschap, kinderwens en daarna

Zwangerschap

Absolute contra-indicatie: Risico foetale decompressieziekte. De foetus heeft een open formaten ovale en ductus Botalli, hierdoor worden stikstofbelletje (“silent bubble”) niet gefilterd. Daarnaast komen er meer aangeboren afwijkingen voor bij baby’s van vrouwen die tijdens hun zwangerschap hebben gedoken.

Kinderwens/fertiliteit

Relatieve contra-indicatie: Duiken beïnvloedt de menstruele ziekte niet. Vrouwen die bezig zijn met fertiliteitsbehandelingen waarbij hormonen worden gebruikt (e.g. IUI, IVF/ICSI/IVF, clomid) wordt duiken rond de ovulatie ontraden. Prolactine stijgt door hyperbare omstandigheden waardoor het tijdstip van de ovulatie kan wordenn beïnvloedt.

Postpartum

Hartstikke leuk zo’n kind, maar wanneer kan en mag je weer duiken?

Relatieve contra-indicatie: Er is geen vaste termijn aan te geven waarin duiken wordt ontraden nadat je bent bevallen. Maar er zijn wel dingen die je in je achterhoofd moet houden, namelijk: De hormonale veranderingsprocessen nemen circa 6 weken in beslag. MAAR als je o.a. met de lactatieperiode en eventuele keizersnede rekening wordt gehouden dan is een periode van min. 3 maanden geadviseerd. Daarnaast moet je er fysiek en mentaal aantoe zijn, dit is voor iedereen anders.